De individuele reactie schijnt altijd voorrang te krijgen. Wat me het meest bevreemde na de moord op Fortuyn was niet zozeer de verrassing dat hij werd neergeschoten maar de haast abstracte afstandelijkheid waarmee ik de gebeurtenis tot mij nam. Het is niet de eerste keer dat een gebeurtenis die mij, als ik het goed begrijp, moet onderdompelen in diepe rouw, afgrijzen, verbijstering, noem maar op, overkomt als het resultaat van een deviante logica die meer fascineert dan emotioneert. Deviante logica, het is een van die schitterende termen van J.G. Ballard waarmee de oplettende science fiction lezer is uitgerust en met een ijselijke kalmte de future shock van de 21ste eeuw ondergaat. Het is verbazingwekkend hoe, en dit is essentieel, tevergeefs via televisie zowel de verklaringen worden gezocht als een naļeve verbazing heerst “dat dit in Nederland kan gebeuren.” Het zelfbeeld van Nederland lijkt soms niet verder te reiken dan een fantasie van een modern Hobbit land, (met oogkleppen op) liefelijk en veilig, een haast afgesloten idee van Nederland als een mengsel van dat wat achterlijke land uit de jaren vijftig met de veilig geļnstitutionaliseerde progressieve ideeėn uit de jaren zestig en zeventig. Het is inderdaad een verslavend beeld, een beeld waarin iedereen (ook in het buitenland) wel wil geloven maar dat de onderliggende krachten van het hedendaagse leven negeert. En dan heb ik het niet over Marokkaanse randgroepjongeren, voetbalgeweld, wapenhandel, corruptie, etc. daar leven we mee, dat zijn in zekere zin geaccepteerde bijeffecten van Nederland. Nee, Nederland lijdt aan technologie blindheid, men is haast reddeloos in het aangezicht van de vernieuwingen die technologie over alle landsgrenzen heen heeft bewerkstelligd op het gebied van het sociale en de psyche.